بهشت های زمینی
همیشه فکر می کنیم باید بهشت را در جایی به جر این دنیای خاکی جستجو کنیم
حال آنکه اگر با کمی تامل به اطرافمان نظری بیفکنیم در خواهیم یافت که نمونه های کوچکی از بهشت را در همین دنیا نیز داریم
در گذشته به مسائلی همچون بهشت و دوزخ توجه بیشتری نشان داده می شد و این توجه را می توان در آثار هنرمندان سالهای گذشته به وفور مشاهده کرد
مسجد جامع کبیر عباسی
یکی از این نمونه ها مسجد جامع کبیر عباسی در میدان نقش جهان اصفهان است
ارتباطی که این مسجد با بهشت دارد بدین گونه است:
این بنای زیبا با رنگ های ملایم و آرامش بخش مانند فیروزه ای ، زرد ، سبز و نیلی کاشی کاری شده است و به انسان آرامش روحی می بخشد چنان که با حضور در این مکان احساسی عرفانی بر وجود انسان حاکم می گردد
نشانه ی دیگر این که سر در این مسجد باشکوه با دوطاووس مزیّن شده است و همانگونه که در روایات نیز وجود دارد طاووس مرغی است بهشتی
کاخ هشت بهشت
نمونه ای دیگر از بناهایی که با الهام از بهشت ذهنی ساخته شده است کاخ زیبای هشت بهشت اصفهان است
این کاخ نام خود را از بهشت گرفته است
در کاشی کاری های این کاخ نیز نمونه های بسیاری از طاووس و پرندگان دیگر با رنگ های بسیار زیبا چشم را نوازش می دهد
باغ های اطراف این کاخ و جوی های روان آن در شکوه و زیبایی خود مثالی از فردوس بوده است
تقدیم به همه ی شما عزیزان که برای این کار ارزشمند زحمت کشیده اید
ناتوانى ، آفت است و شكيبايى ، دليرى است و زهد ، توانگرى است و پارسايى ، چون سپر است
چون بر دشمن پیروز شدی، عفو و گذشت را شكرانه پيروزي خود قرار بده
فرصتها چون ابرها مىگذرند فرصتهاى نيكو را غنيمت شمريد
از كفارههاى گناهان بزرگ ، به فرياد ستمديدگان رسيدن و شاد كردن غمگينان است
ايمان دارای چهار پايه است : شكيبايى يقين عدل و جهاد
خوشا به حال كسى كه همواره به ياد معاد باشد و براى روز حساب عمل كند و به آنچه روزيش دادهاند ،قانع باشد
گناهى كه اندوهگينت سازد ، در نزد خداوند بهتر از كار نيكى است كه به خودپسندی وا دارت کند
مقام هركس بهاندازه ی همت او و صدق او به اندازه ی جوانمردى او و شجاعتش به اندازه ی حميّت اوست و عفّت او به اندازه ی غيرت اوست
پيروزى یعنی دورانديشى و دورانديشى یعنی جولان انديشه و انديشه یعنی نگاه داشتن اسرار
بهشت مشتاق دیدار چهار نفر است
علی(ع) عمار سلمان و بلال
مطابق بعضی از روایات:
بهشت مشتاق دیدار چهار نفر است
علی(ع) سلمان عمار و مقداد
اسباب ورود به بهشت
ایمان و عمل صالح ۸۲ بقره
تقوی ۶۳ مریم
احسان و نیکو کاری ۸۵ مائده
جهاد و شهادت ۱۱ توبه
ترک هوا پرستی ۴۰ و ۴۱ نازعات
پیشگامی در ایمان ۱۰ واقعه
هجرت و جهاد ۲۰ تا ۲۲ توبه
صبر و تحمل در برابر شداید ۱۲ دهر
ایمان و ثبات بر صراط مستقیم ۱۳ و ۱۴ احقاف
اطاعت خدا و رسول(ص) ۱۳ نساء
اخلاص ۳۹ تا ۴۳ صافات
صدق و راستی ۱۱۹ صافات
خودسازی و تزکیه نفس ۷۵ و ۷۶ طه
انفاق و استغفار ۱۳۳ تا ۱۳۶ آل عمران
خوف از خدا ۴۶ الرحمن
تولی و تبری ۲۲ مجادله
اهتمام به نماز ۲۲ تا ۳۴ معراج
نعمت ها و لذت های روحانی و معنوی بهشت
احترام ویژه ۵۸ یس/ ۲۳ رعد/ ۷۳ زمر
محیط صلح و صفا ۴۷ حجر/ ۲۵ یونس/ ۱۳۷ انعام
امنیت و زوال خوف ۵۱ دخان/ ۴۹ اعراف/۶۲ و۶۴ یونس
دوستان موافق و رفیقان با وفا ۶۹ و ۷۰ نساء
برخوردهای مملو از محبت ۲۵ و ۲۶ واقعه/ ۳۵ نباء/۵۵ یس
نشاط فوق العاده درون ۷۰ زخرف/۲۴ مطففین/۳۹ عبس/۸ غاشیه
احساس خشنودی خدا ۱۵ آل عمران/۷۲ توبه/۱۱۹ مائده/ ۲۸ فجر
نظر خدا به آنها و نظر آنها به خدا ۲۲ و ۲۳ قیامت
آنچه بخواهند به آنها می دهند ۲۲ شوری/۳۴ زمر/۳۵ ق
نعمت هایی که در تصور نمی گنجد ۱۷ سجده
ابدیت نعمت های بهشتی ۳۵ رعد
نعمت های مادی و جسمانی بهشت
باغ های بهشتی ۱۳ نساء
نهرهای بهشتی(آب/شیر/شراب/عسل) ۱۵ محمد(ص)
سایه های لذتبخش و هوای بهشت ۲۷ تا ۳۱ واقعه/۱۳ انسان
غرفه ها و مساکن و قصرهای بهشتی ۷۲ توبه/۷۵ فرقان
فرش ها و تخت های بهشت ۱۳ انسان/۱۶ غاشیه/۵۴ و ۷۶ الرحمن
غذا ها و میوه های بهشتی ۵۲ و ۶۸ الرحمن
شراب های طهور ۵ و ۶ ۲۱ دهر/۱۵ محمد(ص)
برترین شراب بهشتی(شراب تسنیم) ۲۷ مطففین/ ۱۹ واقعه
ظرف ها و جام ها ۷۱ زخرف/۱۸ واقعه
لباس های بهشتی ۳۱ کهف/۲۳ حج
زینت های بهشتی ۳۱ کهف/۲۳ حج/۳۳ فاطر
همسران بهشتی ۵۴ دخان/۲۵ بقره/۵۶ و ۵۸ الرحمن
خدمتکاران و ساقیان بهشتی ۲۴ طور/۱۷ و ۱۸ واقعه
پذیرایی کنندگان ۲۴ حاقه ۴۳ مرسلات/۱۹ طور
پیش پذیرایی ۱۹۸ آل عمران
نعمت هایی که در تصور نمی گنجد ۷۱ زخرف/۳۱ فصلت/۳۱ نحل/۱۶ فرقان
درهای بهشت ۷۳ زمر/۵۰ ص/۲۳ و ۲۴ رعد
از نظر قرآن مجید معاد هم جنبه ی جسمانی دارد و هم جنبه ی روحانی چرا که انسان در آن صحنه با جسم و روح خود ظاهر می شود و طبعا باید در هر دو جنبه غرق مواهب و برکات الهی گردد.
نعمتهای جسمانی بهشت مانن نعمتهای معنوی بسیار متنوع و گسترده و جالب و دل انگیز است و قرآن روی آن بسیار تکیه کرده است تا از این طریق توجه همگان را به اعمال و صفات و فضایل که سرچشمه ی این مواهب است جلب کند در عین حال فضل مهمی برای بیان نعمتهای معنوی و لذات روحانی بهشت گشوده استکه اگز از نظر گستردگی بیان در حد نعمتهای مادی نیست ولی از نظر کیفیت و معنی بسیار بر آن پیشی می گیرد.
طاعات و عبادات همه ی شما عزیزان قبول درگاه حق تعالی
سخنان گهر بار امیرالمومنین
برترین توانگری و بی نیازی به دل راه ندادن آرزوها است
زبان خردمند پشت دل او و دل احمق پشت زبان او
هیچ بی نیازی مانند خرد و هیچ تنگدستی مانند نادانی نیست
قناعت دارایی است که هیچ وقت نابود نمی شود
زبان درنده ای است که اگر به خود واگذار شود می گزد
چون عقل و خرد به مرحله ی کمال رسد گفتار کم می شود
هر چه به شمار آید به سر آینده است و هر چه باید به سر برسد خواهد رسید
نفس کشیدن انسان گام اوست به سوی مرگ خود
بی قدر ترین دانش دانشی است که که بر زبان جای گرفته و برترین علم علمی است که در همه ی اندام هویدا باشد
چون خبری را شنیدید آن را از روی تدبر و اندیشه دریابید نه از روی نقل لفظ آن زیرا نقل کنندگان علم بسیارند و اندیشه کنندگان در آن اندک
داستان دنیا چون داستان مار است که دست بر آن بکشی نرم و در اندرونش زهر کشنده است فریب خورده ی نادان به طرف آن می رود و خردمند پایان بین از آن دوری می گزیند
درو کن بدی را از سینه ی دیگری با کندن آن از سینه ی خود
هر ظرفی با آنچه که درون آن میگذارند تنگ میگردد مگر ظرف علم و دانش
فراز هایی از نهج البلاغه
از سخنان گهر بار امیرالمومنین علی(ع)و توصیف بهشت:
قسمتی از خطبه ی ۱۶۴ چگونگی بهشت
اگر به دیده ی دل آنچه برای تو از بهشت وصف میشود را ببینی هر لحظه نفست از آنچه در این دنیا است دوری می کند.از خواهش ها و خوشی ها و آرایش های آن که در نظر جلوه گر است.
با تامل و اندیشه انسان سرگردان می ماند با تصور به هم خوردن برگهای درختانی که در کنار جوی های بهشت هستند و ریشه هایشان در تپه هایی از مشک فرو رفته است و خوشه های مروارید تازه ای که از شاخه های نازک و کلفت آن آویزان است.
میوه های رنگارنگی که بر اساس میل چیننده ی آن بدون زحمت چیده می شوند.
برای اهل بهشت در جلوی قصر های آن عسلها ی پاک و پاکیزه و شربتهای تصفیه شده گردش داده می شود.
یُطافُ عَلَیهِم بِکَاسٍ مِن مَعِینٍ بَیضاءَ لَذِّۀٍ لّلِشارِبِینَ لافِیها غَولُ وَّ لا هُم عَنها ینزَفُونَ
برای ایشان جام شربت از نهر جاری که در نظر است گردش داده می شود در حالیکه مصفا و سفید است و برای نوشنده ها دارای لذت و خوشی است آفت و دردی در آن نبوده و آنان از آشامیدن آن عقلشان زائل نمی گردد.
اهل بهشت گروهی هستند که پیوسته عطا و بخشش الهی شامل حالشان می باشد تا آنگاه که در سرای همیشگی فرود آیند و از انتقال و سفرها ایمن و آسوده گردند(انسان هنگام مردن تا قیامت بر پا نشده مانند کسی است که به سختی راه سفر گرفتار است و چون از سختی مرگ و عالم برزخ و رستاخیز رهایی یافت و بار در بهشت گشود از رنج راه رهایی می یابد)
پس ای شنونده اگر دل خود را مشغول کنی با آنچه ناگهانی به تو می رسد از منظره های شگفت انگیز هر لحظه به جهت شوق رسیدن به آن جان از تنت بیرون می رود.
قسمتی از خطبه ی ۸۴ توصیف بهشت
بهشت دارای درجه و پایه هایی است که بر یکدیگر برتری دارد و دارای منزل هایی است که از هم امتیاز دارد(به جهت آن که مراتب معرفت و کمال اهل ایمان از یکدیگر تفاوت دارد پس هر کس بر حسب کردار و اخلاص خود در دنیا درجه و منزلی در آنجا خواهد داشت چنانکه در قرآن کریم می فرماید:
وَلِکُلٍّ دَرَجاتُ مِّما عَمِلوُا وَ ما رَبُّکَ بِغافِلٍ عَمّا یَعمَلوُنَ(۱)
برای هریک از مردم به ازاء کردارشان پایه هایی است و پروردگار تو از آنچه به جا می آورند بی خبر نیست
آسایش و خوشی در آن زائل نمی گردد بر همین اساس در قرآن کریم می فرماید:
مَثَلُ ألجَنَّة ألَتیِ وُعِدَ ألمُتَقوُنَ تَجرِی مِن تَحتِهَا ألاَنهارُ اُکُلُها دآئمُ وَّ ظِلُّها تِلکَ عُقبیَ ألَذِینَ أتَّقَوا وَ عُقبیَ ألکافِرِینَ ألنّارُ(۲)
صفت و چگونگی بهشتی که به پرهیزکاران وعده داده شده آن است که زیر آن جوی ها جاری است میوه ی آن همیشه باقی و برقرار و سایه ی آن همیشه گسترده است آنجا منتهی جایگاه پرهیزکاران است و عاقبت کفار آتش دوزخ باشد
مقیم در آن کوچ نمی کند و از آنجا بیرون نخواهد شد با توجه به:
یَومَ تَرَی ألمُومِنِینَ و ألمُومِناتِ یَسعی نُورُ هُم بَینَ أیدِیهِم وَ بِاَیماهِمِ بُشرئکُم آلیوَمَ جَنّاتُ تَجرِی مِن تَحتِها ألَنهارُ خالِدِینَ فِیها ذالِکَ هُوَ ألفَوزُ ألعَظیمُ(۳)
روزی را می بینی که نور ایمان مردان و زنان که ایمان آورده انددر پیش رو و جانب راست آنها می درخشد«این برای آن است که نامه ی اعمال آنان را از پیش و سمت راستشان می دهند بر خلاف کفار و منافقین که نامه ی اعمالشان از پشت سر و طرف چپشان داده می شود»و فرشتگان به آنها می گویند مژده باد شما را امروز که در بوستانهایی که در زیر آنها نهرها جاری است وارد می شوید و در آن جاوید هستید و این برای آنان رستگاری بزرگی است
و جاوید در آن پیر نمی شود و ساکن آن در آن فقیر نمی گردد(زیرا پیری و فقر مستلزم رنج و ناتوانی است و این دو در بهشت نیست)چنانکه در قرآن کریم می فرماید:
وَ قالوُ األحَمدُللهِ ألذِی أَذهَبَ عَنَّا ألحَزَنَ إِنَّ رَبَّنا لَغَفُوُرُ شَکُوُرُ ۳۵ ألَذِی أَحَلَّنا دارَألمُقامَةِ مِن فَضلِهِ لایَمَسُّنا فِیها نَصَبُ وَّ لا یَمَسُّنا فِیها لُغُبُ(۴)
کسانی که داخل بهشت می شوند میگویند سپاس خدایی را سزاست که حزن و اندوه را از ما دور گردانید پروردگار ما آمرزنده ی گناهکاران و جزا دهنده ی سپاسگزاران است خداوندی که از فضل و بخشش خود ما را در جایگاه همیشگی جای داد که در آن رنج و ناتوانی به ما روی نمی آورد
.JPG)
۱.سوره انعام آیه ۱۳۲
۲.سوره رعد آیه ۳۵
۳.سوره حدید آیه ۱۲
۴.سوره فاطر آیه ۳۴-۳۵
جایگاه ابدی
در قرآن کریم اسامی مختلف برای بهشت ذکر شده است که می توان به:
جنة النعیمدار السلامجنة المأموی دارالمتقیندار المقامةعدنالفردوسجنات الخلددارالبقا
اشاره کرد
توصیف بهشت در قرآن کریم به کرات مشاهده می شود ولی در سوره های انسان(دهر) واقعه و الرحمن به طور جامع تری به توصیف آن پرداخته شده است.
سوره انسان
بنابر آیات ۱۱ تا ۲۲ سوره ی انسان:
خداوند انسانهای نیکو کار را از شر فتنه ی روز قیامت نجات می دهد در حالی که آنها روی خندان دارند.
پاداش صبر چنین انسانهایی باغ ها و لباس های بهشتی است.
بر تخت های بهشتی تکیه می زنند و آفتاب سوزان و سرمای سخت برای آنها وجود ندارد.
سایه ی درختان برایشان پایدار است و میوه های بهشتی همیشه در دسترسشان قرار دارد.
ساقیان بهشتی با کوزه های بلورین مقدر شده و همچنین زنجبیل گرم از آنها پذیرایی می کنند و از چشمه ی سلسبیل می نوشند.
پسرانی زیبا و تا ابد جوان از آنها پذیرایی می کنند.
آنجا سرزمینی فراخ و گسترده است.
بهشتیان لباس هایی از حریر بر تن دارند و دستبند نقره فام بر دست هایشان است و پروردگار از شراب پاک به آنها می نوشاند.
و این پاداش اعمال و سعی آنها است.
سوره الرحمن
در عروس قرآن و در آیات ۴۶ تا۷۶ نیز بهشت به زیبایی توصیف شده است:
برای هر کسی که از مقام پروردگار بترسد دو باغ بهشت و جود خواهد داشت.
که دارای انواع میوه ها و نعمت ها است.
در آنجا دو چشمه به نام های سلسبیل و تسنیم وجود دارد.
در آن دو بهشت از هر میوه دو نوع وجود دارد.
بهشتیان بر بستر های حریر و استبرق تکیه زده اند و و میوه های دو بهشت در اختیار آنها است.
در آن دو بهشت زنان زیبایی هستند که با هیچ کس تماس نداشته اند.
آنها از زیبایی مانند یاقوت و مرجان هستند.
پاداش احسان و نیکویی جز نیکویی نیست.
پایین تر از آن دو بهشت دیگر وجود دارد.
هر دو بهشت در نهایت سبزی و طراوت و خرمی است.
در آن دو چشمه ی جوشان وجود دارد.
در آن دو بهشت همه نوع میوه و درخت خرما و انار است.
در آنجا حوریان زیبایی وجود دارند.
بهشتیان بر تخت هایی که با بهترین و زیباترین پارچه های سبز رنگ پوشانده شده تکیه زده اند.
سوره واقعه
آیات ۱۲ تا ۳۷ سوره ی واقعه نیز به بیان زیبایی های بهشت اختصاص دارد.
در این آیات می خوانیم:
پیشگامان در باغ های پر از نعمت بهشت جاودانه هستند.
جمعی از آنها از امت پیشین هستند و عده ی کمی از متاخرین.
آنها بر تخت های زر بفت و جواهرنشان با عزت تکیه دارند.
پسرانی تا ابد جوان و زیبا برای خدمت به آنها در گرداگردشان هستند.
با کوزه های بلورین و جام های زرین و پر از شراب نهر های بهشتی از آنها پذیرایی می کنند.
شرابی که مستی نمی آورد.
برای آنها هر نوع میوه که بخواهند و گوشت هر پرنده ای را که مایل باشند مهیا است.
و زنانی سیه چشم و زیبا مانند صدفی در مروارید.
همه ی اینها پاداش اعمالی است که آنها انجام می داده اند.
در بهشت سخن آلوده نمی شنوند و تمام سخنان سلام و درود است.
این افراد در سایه ی درختان *سدر و *طلح و با آب های زلال و گوارا روزگار خوشی دارند.
میوه های فراوانی که برای استفاده از آنها هیچ منعی وجود ندارد.
فرشهای گرانبها که به طرزی خاص آفریده شده است.
و زنان باکره و شوهر دوست.
سدر:درختی پر از میوه و بدون خار
طلح:درختی پر برگ و سایه دار
